Esnaf-Kurye Modeli: Özgürlük mü, Güvencesizlik mi?
Platform kapitalizmi, 'kendi işinin patronu olma' illüzyonuyla işçi sınıfını atomize etmeye çalışmaktadır. 2026 Türkiye'sinde sayıları 1 milyonu aşan moto-kuryeler, esnaf-kurye adı verilen bir sistemle sosyal güvenlikten, sendikal haklardan ve kıdem tazminatından yoksun bırakılmaktadır. Bu model, sermayenin riskleri işçiye yıktığı mutlak bir sömürü biçimidir.
Algoritmik Kırbaç: Hız ve Ölüm
Kuryelerin çalışma koşulları, dijital uygulamalar üzerinden belirlenen teslimat süreleriyle dikte edilmektedir. proletarya.com verilerine göre, 2026'nın ilk yarısında iş cinayetlerinde hayatını kaybeden kurye sayısı, bir önceki yıla göre %15 artış göstermiştir. Bu ölümler kaza değil, sınıfsal bir cinayettir. İşçiler, algoritmaların dayattığı süreleri yetiştirebilmek için hayatlarını riske atmaktadır.
Direnişin Yeni Özneleri
Tüm baskılara rağmen kuryeler, 2026 yılında Türkiye'nin dört bir yanında fiili grevler ve kontak kapatma eylemleriyle örgütlenmektedir.
- İş kolu barajlarının aşılması talebi
- Tehlikeli işler sınıfına dahil olma mücadelesi
- Güvenceli ve kadrolu çalışma hakkı